Çanakkale Şehitleri Anıtını İzmitli Osman Gencal yaptı

Türk Milletinin kurtarıcısı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Osmanlı subayı olarak 18 Mart-25 Nisan 1915’te “Çanakkale Destanı” yazdı.
Zaferinin 107’nci yıldönümü, dünyanın en büyük orta açıklığı olan köprüsü unvanını alan “1915 Çanakkale Köprüsü” açılışı ile taçlandırıldı.

Değerli okurlar,
18 Mart’ta, her yıldönümünde olduğu gibi yine törenler düzenlendi, şehitlikler ziyaret edildi, Çanakkale Destanı ile ilgili hamaset nutuklar atıldı.
Geliniz biz zaman tünelinde yapacağımız yolculukta Çanakkale Şehitler Abidesi’nin İzmit’i ilgilendiren ama pek bilinmeyenlerini hatırlayalım.
Savaşın mağlubu Fransızlar, İngilizler, İtalyanlar, Yeni Zelandalılar, Avusturalyalılar o topraklarda can veren askerleri için anıtlar yaptı.
Ama inanılmazı başararak destan yazan biz Türkler savaşın galibi olarak yıllarca Çanakkale Şehitler Abidesi yapamadık.
Hem de bizim topraklarımızda şehit düşen Mehmetçiklerin anısını yaşatmayı
beceremedik.
Komutanlarından emir almadan, tüm sorumluluğu üstlenerek 57. alayın tamamına harekat emri verdiği yerde yollarca şehitlerimizin kemiklerini sızlattık.
Çanakkale Savaşı Şehitleri arasında cepheye gönüllü olarak giden ve çoğu şehit olan İstanbul, Bursa, Edirne, Kastamonu, Ankara, Kayseri, Sivas, Konya, İzmir, Bilecik, Bolu, Kütahya, Denizli, Trabzon, Amasya, Tokat, Yozgat, Erzincan Malatya, Maraş ve Çanakkale liseleri öğrencilerini unuttuk.
Tüm sorumluluğu üstlenerek komutanlarından emir almadan 57. alayın önüne geçen, 261 rakımlı tepeye doğru kaçan cephanesi tükenen askerlere süngü takmasını söyleyen 34 yaşındaki Mustafa Kemal’in “Ben size taarruz etmeyi emretmiyorum ölmeyi emrediyorum” komutunun ne anlama geldiğini de anlayamadık.

ŞEHİTLER ABİDESİ

Gelelim, resmi açılışı 21 Ağustos 1960 tarihinde gerçekleşen Çanakkale Şehitler Abidesi hikayesine;
Bir: Gazi Mustafa Kemal Atatürk yabancılar Şehitler Anıtından daha görkemli Abide yapılması talimatı verir. Ege ile Marmara’nın birleştiği bir noktada, 40-45 metre yüksekliğinde olmasını, Boğazdan geçen herkesin görmesini ister. Ama genç yaşta aramızdan ayrıldığı için Anıtın yapılmasını göremez.
İki: Milli Savunma Bakanlığı bu sefer 22 Nisan 1943 tarihinde Çanakkale’de bir abide yaptırmak üzere yarışma açılmasına karar verdi.
Üç: Yarışmaya katılan Çanakkaleli Mimarlık Fakültesi son sınıf öğrencileri İsmail Utkular ve Doğan Erginbaş’ın sadeliği, olgunluğu ve çok güzel görünüşü öne çıkan projesi birinci seçildi.
Dört: Saradan yıllar geçer birlik ve beraberliğimiz, yenilmezliğini ve 250 binden fazla şehidimizin simgesi olan anıtın yapımına çeşitli gerekçelerle başlanamadı.
Beş: 50 metre rakımlı Hisar Burnunda karar kılınan Abidenin temeli 19 Nisan 1954’te atılır. 1958 yılına kadar sadece gövde kısmı tamamlanan Anıtın tamamlanabilmesi için kampanyalar düzenlendi. Toplanan paralarla yarım kalan inşaat tekrar başladı.
Altı: Ana kaidenin ayaklarındaki rölyefler 2002 yılında tamamlandı. 2004 yılında tören alanı ve sembolik şehitlikte değişiklikler yapıldı. 2005 yılında restorasyondan geçen anıt 2007 yılında bulunduğu alana yeni şehitlik inşa edilmesiyle son şeklini aldı.

MÜTEAHHİT OSMAN GENCAL

Değerli okurlar,
250 bin şehidin anısına yaptırılan Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’ndaki Şehitler Abidesi ile ilgili çok yazı ve anı okudum.
Ama müteahhidinin, 1956-1958 yıllarında İzmit Belediye Başkanlığı yapan Osman Gencal olduğunu Özgür Kocaeli Gazetesinde çalıştığım 1990’lı yıllarda yaptığım röportajda öğrendim.
Rahmetli Osman Gencal, “Çanakkale Şehitler Abidesi hayatımın en büyük eseridir” dediği röportajında ortağının Muammer Yeşildağ olduğunu söylemişti.
Çanakkale Şehitleri Abidesi ile ilgili bilgi verirken, “Yaklaşık 4 milyon liraya mal oldu. İnşaatta 3.800 ton granit taşı, 285 ton demir, 630 metreküp kereste, 1.275 ton çimento, 4.400 ton çakıl kullanıldı. Uzaktan bakıldığında Mehmetçiğin ‘M’ harfi şeklinde gözüken 4 ayak üzerindeki yapının yüksekliği 41,7 metre, ayakların genişliği 7,5 metre, denizden yüksekliği 92 metredir.
Bayrak Direğini Amerika’dan getirttik. 15. Kolordu’dan sağladığımız vinçlerle yerine monte ettik” demişti.
76 metre uzunluğundaki Bayrak Direğinin çelik halatı ile direğin üst kısmında bulunan uçak ikaz lambası zaferin 96. yıl dönümü törenleri öncesinde yenilendi.


18 Mart törenlerinde 337,5 metrekarelik dev Türk Bayrağı gönlere çekiliyor. Diğer günlerde ise 216 metrekarelik bayrak, Çanakkale Boğazı'nın girişinde, boğazdan geçen gemilerin rahatlıkla görebildiği dalgalanıyor.
Tavan kısmına mozaikten Türk Bayrağı işlenen abidenin denize bakan ayaklarında deniz savaşları, karaya bakan ayaklarında kara savaşları anlatılıyor.
Anafartalar Zaferinin 45. yıl dönümü olan 21 Ağustos 1960 tarihinde dönemin Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay tarafından açılan Çanakkale Şehitleri Abidesi törenlerine Devlet ve Hükümet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel törene katılmadı.
Çanakkale Şehitleri Abidesinin müteahhidinin İzmitli Osman Gencal olmasının yanında İzmit ile bir diğer bilgi de Çanakkale Savaşlarında destan yazan 57. Alayı, bir dönem “Redif İzmit Alayı” adını almış olmasıdır.
SONUÇ: Çanakkale Savaşı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri dehasını ortaya çıkardı, zaferle kazanılan özgüven Millî Mücadele ruhunun doğmasına yol açtı.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere tüm şehitlerimizi rahmetle, şükranla, saygıyla anıyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Galip Ataman - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Koronavirüs aşısı çıktığında yaptırmayı düşünür müsünüz?