Atatürk ve İzmit

İzmit; Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 57 yıllık yaşamında önemli bir yere sahiptir.

Trenle kaç kez geçtiğini, mola verdiği İzmit garında kaç kez çene suyu içtiğini tam olarak bilmiyorum.

Ama Cumhuriyet’in ilanından 9 ay (270 gün) önce 16/17 Ocak 1923’te İstanbul gazeteleri başyazarlarıyla yaptığı yaşamının ilk ve son basın toplantısında “Yeni Türkiye Devletinin Yönetim Şekli Cumhuriyettir. Hükümet merkezi güvenlikli olduğu için Ankara olacaktır. Meclisi yenileyeceğiz. Hilafet, milletimize bir baş belasıdır. Cehaletle savaşacağız. Mili irade devredilemez. Kadınlara seçme seçilme hakkı eninde sonunda olacaktır. Kendimi düşünseydim Milli Mücadeleden sonra hoşuma giden bir yerde otururdum” dediğini biliyorum.

Gazi Mustafa kemal Atatürk’ün 19 Ocak 1923 tarihinde 1. Geçidin oradaki sinemada yaklaşık 600 İzmitli ile bir araya gelerek önceden bir konuşma hazırlamadan “Sizden ricam, bugünkü hal ve şartlara göre kalbinizden, fikrinizden neler geçiyorsa bana söyleyiniz. Size hesap vermeye mecburum. Bana ne isterseniz sorun” dediğini de o gün tutulan zabıtlardan okuyorum.

24 Mart 1923 tarihli Dünyaca ünlü Time Dergisi kapağında yer alan Atatürk fotoğrafının 16 Ocak 1923 günü Kasr-ı Hümayun’da gerçekleşecek basın toplantısı için İzmit’e gelen Halide Edip Adıvar ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün sohbetleri sırasında çekilen fotoğraf görüntülerine ait bir enstantanedir.

16-17-18-19 Ocak 1923 tarihlerinde 4 gün İzmit’te kalan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 18 Haziran 1922’de tarihinde Fransız  yazar Claude Ferrare’ye İzmit’te röportaj verdi.

10 Kasım 1938’de vefat eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün cenazesi 19 Kasım 1938 tarihinde deniz yoluyla İzmit’e getirildi. Garda bekleyen özel trenle Ankara’ya gözyaşları ile uğurlandı.

SONUÇ: Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 28 Ekim 1923 akşamı “Efendiler, yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz” diyen, 29 Ekim 1923’de “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri arasında Türkiye için en uygun yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu açıklasa da yeni devlet şeklinin cumhuriyet olduğunu ilk kez 16 Ocak 1923 tarihinde İzmit’te açıklamıştır.Onun için İzmit Basın toplantısı ve İzmit ziyaretleri çok önemlidir.

ATATÜRK’ÜN EŞYALARI İZMİT’TE

Günlerdir İzmit Belediyesi’nin servis ettiği, “Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün fotoğraflarının ve özel eşyalarının yer alacağı dünyanın en kapsamlı ve büyük Atatürk Müzesi, ilk kez 28 Ekim’de İzmit’te açılacak” haberi gazetelerde çarşaf çarşaf yayınlanıyor.

Vali Hüseyin Aksoy’un davetlisi olarak cumartesi günü saat 13.30’da serginin açılacağı İzmit Gar Binasına gittim.

CHP’nin şovuna dönüştürülen sergide ilk konuşmayı serginin sahibi Sabiha Gökçen’in manevi oğlu S. Eriş Ulger yaptı.

Açılışın ardından daracık mekanda sergilenen Atatürk’e ait aralarında 2 tabanca, kahve fincanları, mühürlerin, Zübeyde, Latife, Fikriye hanımlara ait değerli eşyaların de bulunduğu150 obje ile 300 tabloyu dikkatle inceledim.

“Dünyanın en büyük Atatürk Sergisinin İzmit’te açılıyor, açıldı” anonsları ve haberlerinden rahatsız oldum.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün eşyaları sanki ilk kez İzmit’te sergileniyormuş gibi kamuoyunun yanıltılmasına anlam veremedim.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Anıtkabir ve Dolmabahçe’de sergilenen onlarca, yüzlerce, binlerce değerli eşyalarını yok sayılarak S.Eriş Ulger’in Salih Bozok ve Sabiiha Gökçen’den aldığı objeleri en büyük olarak tanıtılmasına üzüldüm.

Biraz gerilere, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşamının son günlerini geçirdiği Savarona Gemisinde kullandığı eşyaların bir bölümünün halen Kasr-ı Hümayun ve Atatürk Müzesinde sergilendiğini unutmamak lazım.

Selanik Atatürk Müzesinin restorasyoıa alındığı 2013 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 80 parça kullandığı eşyanın Kasr-ı Hümayunda 16 Ocak 2013 tarihinden itibaren sergilendiğini de hatırlatmak isterim.

O tarihte Atatürk’ün fötr şapkası, kasketi, askeri şapkası, simokini, ayakkabıları, kırbacı, asası, gömlekleri, yelekleri, kravatı, çatal ve kaşıkları, tespihleri, cezve ve kahve fincanı, piposu, sigara ve kibrit kutuları, kül tablası aylarca sergilendi ve sonra müzede sergilenmek üzere Samsun’a gönderildi.

Bugün S. Eriş Ulger’in kolleksiyonunu anlata anlata bitiremeyenler abartarak yazanların hiç birisinin eminin Kasr-ı Hümayunda sergilenen eşyalarını görmemişlerdir.

Kasr-ı Hümayun ve Atatürk Müzesinde sergilen Savaronada kullandığı komidin, telefon, masa, ve daha bir çok eşyasından da habersizdirler.

S. Eriş Ulger’in İzmit’te sergilediği 300 tablosu arasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün İzmit’te çekilmiş bir tek fotoğrafının bulunmaması ise dikkatimi çekti.

Her şeye rağmen abartılsa da, ilk kezmiş gibi gösterilse de Cumhuriyetin ilanının 96. Yılında Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa kemal Atatürk’ün kullandığı objeleri İzmit’te sergileyen S. Eriş Ulger’e ve vesile olanlara teşekkür ediyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Galip Ataman - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Anket Kocaelispor’un yeni teknik direktörü Selahattin Dinçel başarılı olur mu ?