İkinci el araçlarda ayıp

Ülkemizde her gün binlerce ikinci el araç alınıp satılmaktadır. Her ne kadar son yıllarda ekspertiz kavramı hayatımıza girse de ikinci el araç alanlar, kötü niyetli kişiler veya araçtaki kusurlar hakkında gerçekten bilgi sahibi olmayan satıcılar tarafından mağdur edilmektedir.

Özellikle aracın kilometresiyle oynanması, TRAMER kaydında usulsüzlük yapılması, motor ve mekanik durumla ilgili yanıltıcı bilgi verilmesi nedeniyle oluşan mağduriyetler ciddi şekilde artmış durumdadır. Peki aldığınız araç ayıplıysa neler yapabilirsiniz? İkinci el araç satın alan tüketicinin hakları nelerdir? 

6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 219. Maddesine göre Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Burada önemli olan noktalardan biri de ayıbın, eksiğin veya kusurun, basit bir şekilde gözden geçirme ile fark edilebilecek bir nitelikte olup olmadığıdır.

Eğer araçtaki kusur belirtilen şekilde gözden geçirme ile fark edilebiliyorsa bu şekildeki açık ayıplar, herhangi bir hak kaybına uğramamak için satıcıya derhal bildirilmelidir. Ancak bazen araçlardaki kusurlar zamanla veya kullanmayla ortaya çıkar. Yine böyle bir durum ortaya çıktığında alıcı, kusuru öğrendiği-fark ettiği andan itibaren en kısa sürede herhangi bir hak kaybına uğramamak için durumu satıcıya bildirmelidir. Ayrıca bildirimin yazılı şekilde yapılması ileride ispat açısından kolaylık sağlayacaktır.

Satıcı Araçtaki Ayıplar Hakkında Bilgi Sahibi Olmasa Da Sorumludur

Satıcı, araçtaki ayıbı bilmese dahi nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından sorumludur.

Satıcı Alıcıya Açık ve Dürüstçe Bildirdiği Ayıplardan Sorumlu Değildir

Satıcı, TBK m.222/1’e göre satış sözleşmesinin kurulduğu sırada, alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir. 

Ancak satıcı tarafından yapılan bildirim açık ve dürüst olmalıdır. Örneğin satıcının aracın sağ kapısında ufak bir sorun olduğunu bilmesi ve alıcının da bunu bilerek aracı satın alması halinde daha sonradan aracın sağ kapısının değişmesi gerektiğinin ortaya çıkması durumunda satıcı sorumluluktan kurtulamayacaktır.

Satıcı Araçtaki Ayıpları Alıcıya Bildirdiğini İspatlamalıdır

Araçtaki ayıpların alıcıya bildirildiğinin ispatı satıcıdadır. Günümüzde ikinci el araç satışları çoğunlukla internet ilanları üzerinden yapılmaktadır. Bu şekilde yapılan satışlar satıcının araçtaki ayıpları alıcıya bildirdiğinin ispatı niteliğindedir.  Bu bildirimlerin sözlü olarak yapıldığı durumlarda ise ne yazık ki ileride ispat açısından sorunlar yaşanmaktadır. Bunların önüne geçebilmek için araçtaki ayıpların yazılı olarak bildirilmesi oldukça önemlidir.

Alıcının Ekspertiz İncelemesi Yaptırma Zorunluluğu Yoktur

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 2016/26690 E.  ve  2019/9299 K. Sayılı kararında da hükmedildiği üzere;

Davacının, satın aldığı araçla ilgili olarak Trafik Şube Müdürlüğü’nce tutulan kayıtları, aracın sigorta kayıtlarını, TRAMER kayıtlarını inceleme, TRAMER’e SMS atarak bilgi edinme yükümlülüğü de yoktur. 

Söz konusu karara göre satıcı sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar hakkında alıcının gerekli sorgulamaları yaptırmadığını (ekspertiz, sigorta kayıtları, tramer kaydı vb.) bu nedenle de gözden geçirme yükümlülüğüne aykırı davrandığını iddia ederek sorumluluktan kurtulamaz.

 

Peki alıcının hakları nelerdir?

Alıcı aracındaki kusur ve ayıpları usulüne uygun bir şekilde en kısa sürede satıcıya bildirdiği takdirde;

1.      Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönebilir,

2.      Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteyebilir.

3.      Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteyebilir.

4.      İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteyebilir.

Buna karşılık satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Ayrıca tüm bunların yanında alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Av. Kubilay SUSAM

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Kubilay Susam - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Bizim Yaka Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Koronavirüs aşısı çıktığında yaptırmayı düşünür müsünüz?
Tüm anketler