12 Aralık 2017 Salı
Yüksel Yılmaz

Yüksel Yılmaz

sijoyukselyilmaz@windowslive.com

Çıktı Al

Tüm Yazılarını Listele

Karate nasıl sporlaştı?

Yüksel Yılmaz

26 Ağustos 2017 tarihli yazısı

İpek Yolu her ülkeyi sadece kültürel değil her bakımdan zengin kılmıştır. Çeşitli dövüş biçimlerindeki tekniğin gücünün minyon tipli çoğu güçsüz olan Çinlilere düşmanı yenme cazibesi kazandırması elbette onları etkilemiş olmalıdır. Üstelik Çinlilerin edindikleri bilgileri kayda geçme geleneklerinin oluşu bilginin unutulmaması noktasında işlerine yaramıştır. Biz Türkler bile en eski tarihimizi onların kayıtlarından öğrenmiş durumdayız. Dünyadaki yazılan ilk kitap Kuzeybatı Çin’de Buda’nın öğretilerini içeren Bin Buda Mağaraları’nda bir duvar dibinde yığılı halde yanında 1300 adet el yazması ile beraber bulunmuş bir kitaptır. Sun Tse milattan önce “Savaş Sanatı” kitabını yazmıştır. Tarihte bilinen ilk matbaa bile Çinliler tarafından kullanılmış olup herhangi bir makine düzenine göre çalışmıyordu. Fakat harflerin tek tek yazılıp kullanılması işini yine Çinliler başardılar. Dünyanın matbaada basılan ilk gazetesi de Çinliler tarafından milattan sonra 700’de Pekin’de gerçekleşti. Kısacası Çinliler bu hususta öncüydüler. Dövüş sanatı da buradan jeopolitik konumu nedeniyle tarih boyunca sürekli Çin ve Japon işgallerine maruz kalan Okinawa’ya aktarılmıştır. Ada yerlileri bu vesilelerle tanıdıkları çeşitli mücadele oyunlarını kendi savaşçı anlayışlarıyla özgünleştirerek Okinawa-Te isimli bir sistem oluşturdular. Kadim Okinawa-Te karatesi Funakoshi Gichin tarafından sistemleştirildi ve nihayet planlı ders müfredatı programına alındı. Önce öğrencileriyle gittiği Japonya’da festivallerde gösteriler yaptı ve halkın ilgisini çekti. Sonra bu karate’ye Japon askeriyesi el attı. Kitabı basıldı. Karate dünyasının ilk resmi kulübü kuruldu. Sonra Japon İmparatorluk Sarayı’na davet edildi ve gösterisi beğenildi. Karate kulüpleri çeşitli üniversite ve kolejlerde kurulmaya başlandı. Öğrencileri izinden giderek Japonya'nın büyük kentlerine gelip çeşitli okullar kurdular. Japon karatesi neredeyse 1940’a kadar yalnızca kata çalışmalarından ibaretti. Bir kata’nın tam öğrenimi 3 - 5 yıla yayılıyordu. Henüz serbest kumite anlayışı yoktu. Funakoshi’nin karate’sine aksiyonerlik kazandırmasını öneren Jigaro Kano metodunda danışıklı dövüş çalışmalarını sistemin içerisine almasını önerince farkında bile olmadan gelecekte ortaya çıkacak serbest müsabaka anlayışının temeli atılmış oldu. Fakat yine de hala bir şeyler eksikti...

 

1954’te Funakoshi’nin karate’sinin kurumsal bir yapı kazanması için gerekli mali fon oluşturulup daha ciddi örgütlenmek için toplandılar. Alınan kararla Japon Karate Birliği kuruldu. İlk iş gitgide sorun olan kuralsız kumite karşılaşmalarına çözüm aramaktı. Dojo’lar arası gayri resmi olarak sürdürülen ve kural yetersizliğinden dolayı yaralanmalara neden olan sert ve yaralayıcı temaslı karşılaşmaların önüne geçilmeliydi. Aksi takdirde şikâyetler nedeniyle hayata geçirilmesi mümkün değildi. Öğrencileri Funakoshi’den izin istediler.  Funakoshi, “Temel mücadele ruhuna zarar vermemek” şartıyla kumite müsabakasının organize edilebileceğini fakat bu tecrübeyi gözlemlemek istediğini ifade ederek onayını şarta bağladı.  Nihayet JKA müsabaka yönetmeliği kurallara göre yapılması planlanan yarışmalara hazırlanmaları için tüm dojo’lara deklere edilince ilk kurallı kumite müsabakaları 1957 Haziran’ında Tokyo Jimnastik Merkezi’nde gerçekleşti. Funakoshi bu müsabakaları göremeden 26 Nisan 1957'de hayata gözlerini yummuş olsa bile okullarının ileri gelenleri daha sonra FAJKO isimli kurumu oluşturdular. JKA’nın aksine FAJKO dört geleneksel okulu çatısı altında topladı. Zamanla muhafazakâr Japon anlayışı kapılarını Batı’ya daha çok araladı. Üniversite tahsili için ABD’ye giden Ohshima sayesinde Amerikan üniversite kulüpleri oluşturuldu. Batı’ya birbiri ardına karate’yi tanıtıcı turneler düzenlendi. Daha sonra çeşitli ülkelerde temsilcilikler açıldı. Tespit edilen yetenekli gençler Japonya merkez dojo’suna gönderilerek özel eğitim aldılar. Özellikle Avrupa kıtasında karateye ilgi büyüktü. Japon üstatlar diğer spor dallarında olduğu gibi karate’nin uluslararası alanda örgütlenmesi hususuna ilgisiz kalınca ülkeler ve kıtalar arası büyüyen dünya karate’sinin sportif örgütlenmesi Batılılara kaldı. Fransa Karate Federasyonu’nun ardından milli federasyonların sayısı Avrupa’da 7’ye ulaştı.

 

Avrupa’da art arda kurulan milli karate federasyonları gitgide Kıta Karate Birliği’nin oluşumuna zemin hazırladı. 15 Aralık 1963’te Fransa’da ilk Avrupa Karate Kongresi tertiplendi. Bu kongrede ülkeden ülkeye değişiklik gösteren stil ve tekniklere çözüm arayışları ile ortak bir hakemlik kurulu oluşturulması kararı alındı. Ertesi yıl Avrupa Karate Kongresi’nin ikincisinde uluslararası hakem seminerleri, resmi karate gazetesi yayımlanması, Japon üstatlardan alınacak teknik destekler, uluslararası turnuvalar tertiplenmesi gibi konular konuşuldu. Ertesi yıl üçüncü Avrupa Karate Kongresi’nde ise en önemli konu Avrupa Karate Birliği’nin (EKU) kurulması idi. Nihayet 7 Mayıs 1966’da ilk Avrupa Şampiyonası Paris’te gerçekleştirildi. Müsabakalarda organizasyon ve kurulların uyumlu çalışmaları büyük takdir kazandı. İngiltere Karate Federasyonu bir sonraki müsabakalara ev sahipliğini üstlendi ve mükemmel bir organizasyonla sonuçlandı. 5 kıtada da karate federasyonu kurulduktan sonra Dünya Karate Federasyonu (WUKO) kuruldu. Sonra Japonya’da Dünya Karate Şampiyonası düzenlendi. İkinci Dünya Şampiyonası Fransa’da yapıldı. Yarışma sonrası Japon takımı kurulları, kuralları ve hakemleri suçladılar. Bu fikir ayrılığı JKA WUKO’ya alternatif başka bir dünya örgütü oluşturdu. Uluslararası Amatör Karate Federasyonu (IAKF) isimli yeni bir organizasyon kuruldu. Böylece dünya karatesi iki başlı oldu.

 

WUKO içerisindeki ayrışmalar karatenin olimpik sporlar arasında yerini almasını çabuklaştırdı. WUKO nihai ve en büyük hedefinin karate’yi dünya insanlarının kucaklaştığı en büyük spor organizasyonu olan olimpiyatlara taşımak olduğunu ilan etti.  IAKF da karate’nin tek temsilcisinin kendileri olabileceği iddiasıyla müracaata bulununca her iki karate kurumu 9 yıl boyunca gözlem altında tutuldu. CIO’nun bir alt kuruluşu olan GAISF, WUKO’nun evrensel sportif değerlere daha uygun açılımları olduğunu CIO’ya raporladı. O tarihten sonra WUKO, karate sporunun resmi temsilcisi olarak CIO’nun gündemine alındı. Böyle olunca IAKF (International Amatour Karate Organization) kendini feshederek ITKF isimli yeni bir örgüte dönüştü. Bu kez ITKF karatenin gerçek temsilcilerinin kendileri olduğu savıyla GAISF’e yeniden müracaata bulundular. GAISF müracaatı inceleyip IAKF gibi ITKF’yi de reddetti. ITKF avukatları bu kez Lozan Uluslararası Spor Mahkemesi’ne GAIFS’i şikâyet eden bir dava açtılar. Mahkemece WUKO’nun evrensel spor değerlere daha açık bir kurum olduğu bir kez daha tescillendi. Daha sonraki süreçte Dünya Karate Organizasyonu olarak örgütlenen WUKO, kurumsal yapısını WKF-Dünya Karate Federasyonu olarak yeniden düzenledi. Bütün bunlardan anlaşılmaktadır ki karate tutunma gücünü “teşkilatlanma” ve “kurallı bir spora dönüşme” çabasına borçludur. Böylece prototiplerimizden biri olarak karate’nin nasıl hatta niçin sporlaştığını açıklamış olduk.

 

Not: “Dojo”, Japonya’da dövüş sporu eğitimlerinin verildiği spor okuludur. “Do” yol, “jo” yer demektir; “yol yeri/yolun yeri”. “Do” sözcüğü soyut, “jo” sözcüğü somuttur. “Do”, Çincedeki “Tao” (dao) sözcüğünün Japoncada dönüştüğü şeklidir. Ses “T” ile “D” harfi arasında çıktığı için “Tao” veya “Dao” şeklinde yazılabilir. “Kumite” (koomiˌta) eşli çalışma demektir. “Kata” ise tekniklerin oturması için geliştirilmiş hayali dövüştür.

Yorum Yaz

Adınız :

Yorumunuz :

Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Kocaeli Bizim Yaka Gazetesi

Karabaş Mah. Şehabettin Bilgisu Cad. Cebesoy Sok. Esentığ Apt. Kat: 1 (Eski Valilik Karşısı) İzmit KOCAELİ

İzmit Telefon: (0 262) 325 41 00

Bu sitenin sahip olduğu tüm resim, yazı ve makale hakları Bizim Yaka Gazetesi'ne ait olup kaynak gösterilmeden izinsiz bir biçimde kullanılamaz.
Beykar bbs inşaat romatem İBRAHİMOĞLU 2017 Ford
Ekcan ÖZEREDEM İNŞAAT Medicalpark BasiskeleSanayi ACARLAR TURİZM YENİ konak_dr