22 Ekim 2017 Pazar
Melek Engin Aktemur

Melek Engin Aktemur

aktemurmelek@gmail.com

Çıktı Al

Tüm Yazılarını Listele

İki dirhem bir çekirdek

Melek Engin Aktemur

28 Temmuz 2015 tarihli yazısı

Öncelikle iyi bir radyo dinleyicisi olduğumu vurgulamam gerekiyor. Güne radyo ile başlamak ,gün içinde yeni bilgilere ulaşırken aynı zamanda gündemi takip etmek bana keyif veriyor. Bunu yaparken dinlemek istediğim programları ve müziği hangi frekansta bulacağımı da biliyorum. Radyoyu zaman geçirmek için değil zamanı değerlendirmek için kullanıyorum. İşlerimi yaparken ,kulağım radyoda oluyor ki; zaman kaybı olmadan daha verimli iş yapılıyor. Radyo için bu kadar övgü yeter sanırım , efendim gelelim ‘iki dirhem bir çekirdek’ konusuna …
Geçenlerde dinlediğim bir programda keçiboynuzundan bahsediliyordu. Nerelerde yetiştiği,özellikleri,sağlık için faydaları…bir bir anlatıldıktan sonra Türkçe’mizde bir deyim olarak kullandığımız ‘iki dirhem bir çekirdek ‘ sözündeki çekirdeğin keçiboynuzu çekirdeği olduğu bağlantısı kuruldu. Bunu ilk defa duyduğum için –sen neymişsin öyle keçiboynuzu-demekten kendimi alamadım. Keçiboynuzu ile ‘iki dirhem bir çekirdek’ deyiminin arasındaki bağı dilerseniz sizinle de paylaşmak istiyorum buyrun efendim;
Keçiboynuzunun Yunan’ca adı keration,İngilizce’de carob,Arapça’da ise kırattır.Keçiboynuzu çekirdeği yıllarca elmas ölçmek için kullanılmış, elmaslar keçiboynuzu çekirdeği ile tartılıp satılmış. Bu nedenle keçiboynuzu, kırat yada karat denilen ölçü birimine isim babalığı yapmış. Yapılan araştırmalar sonucu keçiboynuzuyla ilgili şu bilgilere de ulaşılmış;
Keçiboynuzu çekirdeği doğada ağırlığı değişmeyen bir tohumdur. Tohumlu bitkilerden sadece keçiboynuzu çekirdeği uzun süre bekletildikten sonra filiz verebilir. Bu onun içine su alma ihtimalinin çok düşük olmasından kaynaklanmaktadır.
Bu sebeple Araplar,Selçuklular, Osmanlılar döneminde hassas ağırlık ölçü birimi olarak kullanılmıştır. Özellikle sarrafların kullandığı ağırlık biriminin en küçüğü dirhemdi. Bir dirhem, günümüzün üç gramına tekabül etmektedir. Keçiboynuzu çekirdeklerinin dört tanesi bir dirhem olarak kabul ediliyordu. Osmanlının kullandığı Osmanlı lirası denilen altın para, iki dirhem bir çekirdek ağırlığında idi.
Satıcı iki dirhemlik bir şey satarken (sekiz çekirdek) deyip bir çekirdek de benden olsun derse , bu müşterinin saygın ve itibarlı oluşunu gösterirdi.
Altın veya mücevher almaya gidenlerin gayet şık ve gösterişli giyinmelerinden (varlıklı olmalarından dolayı) olsa gerektir ki –iki dirhem bir çekirdek—sözü dilimize yerleşmiştir.
Günümüzde de çok şık ve güzel giyinmiş birine bu deyim söylenmeye devam etmektedir; ‘İki dirhem bir çekirdek’!…

 

Yorum Yaz

Adınız :

Yorumunuz :

Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Kocaeli Bizim Yaka Gazetesi

Karabaş Mah. Şehabettin Bilgisu Cad. Cebesoy Sok. Esentığ Apt. Kat: 1 (Eski Valilik Karşısı) İzmit KOCAELİ

İzmit Telefon: (0 262) 325 41 00

Bu sitenin sahip olduğu tüm resim, yazı ve makale hakları Bizim Yaka Gazetesi'ne ait olup kaynak gösterilmeden izinsiz bir biçimde kullanılamaz.
Symbol bbs inşaat Ramada romatem İBRAHİMOĞLU 2017 Ford konak_dr
Ekcan ÖZEREDEM İNŞAAT Medicalpark cemtur son reklam Beykar BasiskeleSanayi ACARLAR TURİZM YENİ