19 Ekim 2017 Perşembe
Adnan Gümüşer

Adnan Gümüşer

adnangumuser@bizimyaka.com

Çıktı Al

Tüm Yazılarını Listele

Yetimler

Adnan Gümüşer

15 Şubat 2013 tarihli yazısı

Osmanlı devleti yetimleri unutmamış ve bir gelenek halinde korumaya çalışmıştır. Anne-babasının birisi öldü mü geriye ne olduğunu bilmeyen küçücük dimağlar kalır. Kim bakacak nasıl bakacak tereddütleri yaşanır. Ve acı soru hepimizin aklına gelir.’ Şimdi bu çocuk ne olacak. ’

 

Osmanlı devleti bu sorunun cevabını takdire şayan uygulamalarla bulmuştur. Bu uygulamalardan biride yetim keseleridir.

 

Osmanlı’ da Yetimlerin ihtiyaçlarının karşılanması için harcamalarının yapılması, reşit olduklarında ise mallarının kendilerine teslim edilmesi ve hesap verilmesi için oluşturulan işlevlere, eytam keseleri adı verilmektedir.

 

Bu işlemin bir ayağıda vasilerdir. Peki, vasiler kim olacak. Vasiler kadı huzurunda belirlenir. Vasi olacaklar aynı zamanda belirli şartları taşır belli soy ve aileden olur. Yani sicili temiz olmak zorundadır. Vâsiler, sorumluluğunu üstlendiği Yetim kesesine, Mallarından sağlanan gelirleri ve bu gelirlerin harcandığı kalemleri bir muhasebe defteri içerisine kaydederlerdi. Muhasebeler beş aylık, altı aylık, senelik, üç veya dört yıllık olarak gerçekleştirilirdi. Bu kayıtların belirli aralıklarla kontrolü, Kadı tarafından gerçekleştirilirdi.

 

Vasiler kese ile ilgili tüm detayları not etmek zorundadır. Keseye dair her ayrıntı not alınır ve yetimlere olgunluk çağında hesap verilirdi. Vasilere hâkim sanık diyaloğu gibi açıklama yapma zorunluluğu vardı. Yetimlerde her türlü hesabı sorma hakları vardı. Vasilerin böyle sorumluluk altına girmeleri aslında gönüllülük esasıdır. Ancak devlet te onlara azda olsa ücret vermiştir. Bazı kimseler de bu işi meslek haline getirmişlerdir.

 

Bu uygulamalar neticesinde görüyoruz ki Osmanlı’da yetimler, tarihin hiçbir evresinde devletin gündeminden düşmüyor. Kimsesiz kalmıyor. Savaşların arttığı, siyasî, ekonomik ve sosyal buhran dönemlerinde bile örnek alınması gereken bir hassasiyetle yaklaşılıyor anne ve/ya babası olmayanlara. Balkan ve Birinci Dünya savaşlarında kimsesiz kalan çocukları barındırmak ve meslek edindirmek amacıyla oluşturulan ‘Darüleytam’ adlı kurum da bunun bir kanıtı.

 

Bizden öncekiler hayata dair ayrıntıları gözetmiş takip etmiş ve hayatı yaşanılır kılmak için gereken gayretleri göstermiştir.

 

Bizde hayatı hem bizim için hem başkaları için kolaylaştıralım. Kolaylıkta ferahlık vardır.

Kalın sağlıcakla...

Yorum Yaz

Adınız :

Yorumunuz :

Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Kocaeli Bizim Yaka Gazetesi

Karabaş Mah. Şehabettin Bilgisu Cad. Cebesoy Sok. Esentığ Apt. Kat: 1 (Eski Valilik Karşısı) İzmit KOCAELİ

İzmit Telefon: (0 262) 325 41 00

Bu sitenin sahip olduğu tüm resim, yazı ve makale hakları Bizim Yaka Gazetesi'ne ait olup kaynak gösterilmeden izinsiz bir biçimde kullanılamaz.
Symbol bbs inşaat Ramada romatem İBRAHİMOĞLU 2017 Ford konak_dr
Ekcan ÖZEREDEM İNŞAAT Medicalpark cemtur son reklam Beykar BasiskeleSanayi Aytaş Şömine ACARLAR TURİZM YENİ